تایپوگرافی در طراحی لوگو

تایپوگرافی طراحی لوگو

تایپوگرافی تکنیکی در گرافیک است که با حضور چاپ در عرصه نشر کتاب به هستی آمده است. با آمدن چاپ، برای تلطیف کردن واژه ها چاپی که خشک به عقیده می رسیدند، حرکاتی در بخش هایی از لغات و برجسته کردن آن برپایی می کردند.

تایپوگرافی اصطلاحی است که این ایام در مجامع هنری گرافیکی بسیار شنیده می شود. برخی مواقع آن را با خطاطی (کالیگرافی) اشتباه می گیرند.

هرچند که استفاده از این تکنیک پیشنه حداقل ۵۰ ساله در ایران دارد.

در تایپوگرافی خوانا بودن مهم است زیرا در زمینه ای استفاده می شود که اطلاع رسانی وجه بارز آن است، اما در خوشنویسی زیبایی در اولویت پیمان دارد.

عقیده بر این است طراحان وظیفه انتقال ذهنیات خویش و پیام جستار را در طرح هایشان بر تصویر و حروف پیمان می دهند. اینک خط ، در روند دگرگونی ها جدید ، وظیفه خویش را خوانایی و آسانی نوشتن نمیداند و تقریبا به فرمی قشنگ تبدیل شده است که در درجه اول مفهوم نوشته را قبل از خوانده شدن ، بیان می کند.

در این دوره با رواج تایپوگرافی که کوشش در تقویت ویژگی بصری حروف و کم و بیش کردن نوشته به تصویر دارد ، برخی آن را با “خط نگاره” ، “خط نگاری” ، ” کالیگرافی” و “طراحی حروف” هم مسیر میدانند. در حالی که تایپوگرافی ، اثری گرافیکی است که حروف ساختار اصلی آن را تشکیل میدهد و از فونتهای موجود با دخل و تصرفاتی که در آنها برای کشف ویژگیهای بصری حروف سپریدن میشود ، بهره‌گیری میکند. اما طراحی حروف به معنای آنست که الفبایی را طراحی کنیم که قابلیت تایپ در موقعیتهای متنوع را داشته باشد.

در حالی که تایپوگرافی هدف دیگری دارد ، برخلاف مسولیتی که در دنیای سنتی به خط واگذار شده بود لغایت با سهلترین و خواناترین صورت ، مفهوم خود را ذکر نماید و در نگاه اول محتوا و مفهوم فرم یکجا به بیننده و خواننده القا شود.

اینک هنرمندان نوآوری و تعجب را به همراه زیبایی ، از اهداف مهم بصری تعیین کرده اند ، آنهم با سه اقدام مهم یعنی تغییر شکل در حروف (دفرماسیون) ، اغراق در حروف (اگزجریشن) و ساده سازی حروف (استیلزیشن) ، الی بتوانند زیبایی ، توان ارایه و روح تبلیغگرای آن را بالا ببرند.

اما این روند در برخی مواقع لغایت جایی پیش میرود که همانند نقاشی ، به حروف بعنوان فرم محض نگاه شده است. شاید این دید در نقاشی مشکلی نداشته باشد ، اما هنرمند گرافیست در روند کاربردهای روزمره ، زیبایی را باسودمندی وگویایی ترکیب میکند لغایت بتواند ذائقه بصری متعدد مخاطبان خود را که اغلب شهروندان معمولی هستند ، تغییر و ارتقا دهد. در این صورت است که بیننده و بیننده با همکاری پرکار خود در فهم و احضار خط جدید ، تلاشمی نماید و این یگانه از مهم ترین ویژگی های تایپوگرافی در خط امروزین است.

تحولات فرمی خط در ایران از سرلوحه های روزنامه ها آغاز شد و خوشنویسان که در آن زمان عهدهدار طراحی عنوان نشریات بودند ، به این مهم هشدار داشتند که با باید برای طراحی عنوان ، زبان بصری جدیدی خلق نمود. آنها از خطهایی چون طغری و نستعلیق برای نگارش عنوان ها استفاده کردند و در ترکیب و گونه اتصالات آنها تغییراتی دادند. البته در پیشینه خطاطی ایران مثال هایی از این نوع سعی را به فراوانی می طاقت در دوره های گوناگون دید. تلاشی که برای ابداع شکل*های نوین و کشف گنجایش های بصری نوشتار انجام گرفته است و در آن خط و نقش به نوع ای همساز مختلط میآمیزند. طراحی عنوان ، نوعی ویترین و نمایانگر فضا و روحیه مطلب است که امروزه کمتر به آن توجه میشود.

از طرف سایر ، چه بسا هدف اصلی تایپوگرافی ، سرعت بخشیدن به ارسال هرچه سریعتر پیام و برقراری بستگی بصورت زبان بصری نسبت به مقاله عادی باشد و مضمونی که از تایپوگرافی در اذهان جای گرفته ، آنست که حروف را بصورت مختلط ریخته بر روی شغل پیمان گیرند. چنانچه تایپوگرافی چنین نیست. تایپوگرافی به معنای کشف ارزشهای بصری حروف برای ذکر مفهومی جدید است و چه بسا بدلیل آنکه حروف چاپی فارسی به اندازه کافی دارای تنوع قلم و کاراکتر نیست ، اهمیت انسجام شکل و حروف با سوژه ، در جامعه ما بدرستی شناخته نشده و کمتر کسی به این نکته پروا کردهاست.

ولی به طور طبیعی ، شکل حروف باید طوری گزینش شود که دارای هماهنگی تصویری با محتوای آن باشد و در نتیجه درک مطلب برایش بهتر و مطبوع تر می شود. همان طوری که ” کیوستی واریس” منظره فنلاند و گذشته آن را سرچشمه طراحی هنری و گرافیک فنلاند می داند ، ما نیز باید از جامعه و ماضی هنری مان کارایی بگیریم.

تایپوگرافی تنها جابجا کردن خط کرسی حروف نیست و باید به ظرفیتهای حروف پارسی آشنا باشیم. حروف پارسی بخاطر فرم خاصی که دارد برخلاف حروف لاتین ، اگر فواصل بین حروف برداشته شود و بهم تقریبا یا به یکدیگر بچسبند ، خوانایی خویش را از دست نداده و میتوان فرمهای خاصی را از ترکیب فونتهای امروزین براساس ترکیبات خطاطی گذشته بدست آورد. باید به این نکته توجه داشت که الفبا و حروف بعنوان نمادهایی که عهده دار بار فرهنگی و عاطفی هستند ، چیزی ما فوق نمایش الفبایی حروف هستند و این تجربیات برای حروفچینی صفحات نیست ، بلکه برای طراحی عنوان فیلم ، کتاب ، پوستر و . . . است.

ما برای رشد و ترقی تایپوگرافی باید با شناخت و پروا به ملاکهای زیبایی شناسی این هنر بر اساس تمایل های بومی و ملی ، آن را در فضایی جهانی جستجو نماییم و با فهم صحیح از هنر ایران ، بویژه خطاطی ، تایپوگرافی ایران را از تایپوگرافی غربی جدا کنیم.

Print this pageEmail this to someoneTweet about this on TwitterShare on Google+Share on FacebookShare on LinkedIn